Giriş
Günümüzde enerji iletim ve dağıtım sistemlerinde kullanılan kablo türleri, hem teknik performans hem de ekonomik verimlilik açısından büyük önem taşımaktadır.Mühendisler ve Müteahhitler, projelerinde kablo seçimi yaparken maliyet, güvenlik, kurulum kolaylığı ve uzun ömür gibi kriterleri dikkate alır. Bu bağlamda, alüminyum iletkenli kablolar son yıllarda hem Türkiye'de hem de dünya genelinde giderek daha fazla tercih edilmektedir.
1. Ekonomik Avantaj {#ekonomik-avantaj}
Alüminyum, bakıra kıyasla önemli ölçüde daha ucuz bir metaldir. Ortalama olarak bakırın kilogram fiyatı, alüminyumun yaklaşık dört katı seviyesindedir. Bu nedenle özellikle büyük ölçekli projelerde (konut siteleri, sanayi tesisleri, enerji iletim hatları gibi) kablo maliyetinde ciddi tasarruf sağlanabilir. Müteahhitler, toplam proje maliyetini düşürmek için alüminyum iletkenli kabloları tercih eder.
2. Ağırlık Avantajı {#ağırlık-avantajı}
Alüminyum, bakırın yaklaşık üçte biri yoğunluğa sahiptir. Bu da aynı uzunluktaki bir kablonun çok daha hafif olmasını sağlar. Hafiflik sayesinde taşıma, döşeme ve montaj işlemleri kolaylaşır. Ayrıca daha uzun boylarda tamburlara sarılabildiği için sahada yapılan ek noktaları azalır. Bu durum, işçilik süresini ve montaj maliyetini düşürür.
3. Teknik Uygunluk ve Performans {#teknik-uygunluk-ve-performans}
Alüminyumun elektriksel iletkenliği bakırın yaklaşık %60 ı kadardır. Ancak uygun kesit seçimiyle aynı akım taşıma kapasitesine ulaşmak mümkündür. Modern üretim teknolojileri sayesinde geliştirilen NA2XY ve NAYY tip alüminyum kablolar, TS IEC 60502-1 standartlarına uygun olarak üretilmekte ve güvenli enerji iletimi sağlamaktadır.
4. Montaj Kolaylığı ve Lojistik Avantaj {#montaj-kolaylığı-ve-lojistik-avantaj}
Alüminyum kabloların düşük ağırlığı, özellikle uzun mesafeli hatlarda ve yüksek katlı bina tesisatlarında montajı kolaylaştırır. Daha az ek yeri, daha az hata riski ve daha hızlı devreye alma süresi anlamına gelir. Ayrıca taşıma ve stoklama maliyetleri de daha düşüktür.
5. Güvenlik ve Yeni Teknolojiler {#güvenlik-ve-yeni-teknolojiler}
Geçmişte alüminyum kablolar, bağlantı noktalarında oksitlenme ve ısınma sorunları nedeniyle tercih edilmezdi. Ancak günümüzde kullanılan alüminyum alaşımları, bimetal pabuçlar ve uygun bağlantı ekipmanları sayesinde bu problemler ortadan kalkmıştır. Bu sayede alüminyum kablolar artık hem güvenli hem de uzun ömürlü bir çözüm sunmaktadır.
6. Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) {#toplam-sahip-olma-maliyeti-tco}
Bir projenin maliyeti sadece kablo fiyatından ibaret değildir. Taşıma, montaj, bakım ve işletme maliyetleri de dikkate alınmalıdır. Alüminyum kablolar, tüm bu unsurlar göz önüne alındığında toplam sahip olma maliyetinde bakır kablolara göre daha avantajlıdır. Bu durum, özellikle büyük ölçekli yatırımlar için önemli bir tercih sebebidir.
Örnek verilecek olur ise ;
Bir projede ;3x150+70 NYY yerine kullanılması gereken Alüminyum kesit 150x1.60=240 mm2 Alüminyum kesit buluruz,Dolayısı ile 3x240+120 NAYY kullanır isek bize aynı mesafedeki iletkenliği sağlayacktır.
3x150+70 NYY 20C de iletkenlik 0,124 ohm/km
3x240+120 NAYY 20C de iletkenlik 0,125 ohm/km
3x240+120 NAYY 1km Ağırlık 5150 kg
3x150+70 NYY 1 km Ağırlık 6050 kg
Örnektede görüldüğü üzere aynı iletkenliği daha hafif bir Kablo ile elde etmektedeyiz,
Finans maliyatında ise;
Alüminyum LME 2825 usd/ton
Bakır LME 10950 usd/ton esasına göre ortalama Piyasa fiyatları;
3x150+70 NYY 2505,00 TL
3X240+120 NAYY 565,00 TL
Görüldüğü üzere biirim fiyatda ¼ fark çıkarak ,yatırımcıya ve iş sahibine muazam bir kazanç sağlamaktadır.
Sonuç ve Değerlendirme
Mühendisler ve Mütahiler için kablo seçimi, projenin ekonomik ve teknik başarısını doğrudan etkileyen bir faktördür. Alüminyum iletkenli kablolar, uygun kesit ve bağlantı elemanları ile kullanıldığında, maliyet etkin, güvenli ve sürdürülebilir bir çözüm sunar. Günümüzde artan enerji maliyetleri ve sürdürülebilirlik hedefleri göz önüne alındığında, alüminyum kabloların kullanım oranının önümüzdeki yıllarda daha da artması beklenmektedir.
SEAS KABLO İÇ VE DIŞ TİC LTD ŞTİ