PVC (polivinil klorür) yalıtımlı kablo, iletkeni PVC ile yalıtılmış ve çoğunlukla dış kılıfı da PVC olan enerji kablosudur. Alçak gerilim dağıtımında en yaygın kablo tipidir. NYY (bakır) ve NAYY (alüminyum) kablolarda hem damar yalıtımı hem dış kılıf PVC'dir; adlarındaki iki "Y" harfi bunu gösterir.
PVC yalıtımın özellikleri
- Ekonomiktir. Aynı kesitteki XLPE yalıtımlı kabloya göre genellikle daha uygun fiyatlıdır.
- Kolay işlenir. Soyulması ve eklenmesi kolaydır, montajda özel alet gerektirmez.
- Neme ve birçok kimyasala dayanıklıdır. Dış kılıfı PVC olan kablolar toprağa, kanala ve rutubetli ortamlara döşenebilir.
- Çalışma sıcaklığı 70°C ile sınırlıdır. Bu yüzden aynı kesitte XLPE kablodan daha az akım taşır.
- Soğukta sertleşir. PVC kablolar genellikle 0°C'nin altında döşenmemelidir; soğukta bükülen PVC çatlayabilir.
- Yanınca halojen gaz çıkarır. Kapalı ve kalabalık mekânlarda bu yüzden halojensiz kablolar tercih edilir (bkz. Halojen free kablo nedir?).
XLPE yalıtımlı kablo nedir?
XLPE, çapraz bağlı polietilen demektir. Polietilenin molekülleri birbirine bağlanarak ısıya çok daha dayanıklı bir yalıtım elde edilir. NA2XY ve N2XY kablolardaki "2X" harfleri XLPE yalıtımı gösterir. Orta gerilim kablolarının neredeyse tamamı XLPE yalıtımlıdır.
- Daha yüksek sıcaklıkta çalışır: sürekli 90°C. Bu sayede aynı kesitte PVC kablodan daha fazla akım taşır.
- Kısa devreye daha dayanıklıdır: kısa devre anında 250°C'ye kadar dayanır.
- Dielektrik kaybı düşüktür; bu yüzden orta ve yüksek gerilimde standart yalıtımdır.
- Soğuğa dayanıklıdır; düşük sıcaklıkta PVC kadar sertleşmez.
PVC ve XLPE karşılaştırması
| Özellik | PVC yalıtım | XLPE yalıtım |
|---|---|---|
| Sürekli çalışma sıcaklığı | 70°C | 90°C |
| Kısa devre sıcaklığı | 160°C | 250°C |
| Aynı kesitte akım taşıma | Daha düşük | Daha yüksek |
| Kullanıldığı gerilim | Alçak gerilim | Alçak, orta ve yüksek gerilim |
| Fiyat | Daha uygun | Daha yüksek |
| Örnek kablolar | NYY, NAYY | N2XY, NA2XY, YAXC7V-R |
Hangisini seçmeli?
Alçak gerilimde, normal yüklerde ve kısa-orta mesafelerde PVC yalıtımlı NAYY çoğu zaman yeterli ve en ekonomik seçimdir. Yük yüksekse, kablolar bir arada döşenecekse ya da ortam sıcaklığı yüksekse XLPE yalıtımlı NA2XY aynı kesitte daha fazla akım taşıdığı için bir alt kesitle işi görebilir. Hangi kesitin yettiğini kablo kesit hesaplama aracıyla iki yalıtım için de kontrol edebilirsiniz.